Uit de praktijk
Een laatste groet uit Lissabon
Een Benfica-hart dat zelfs in Amsterdam bleef kloppen.
Sommige uitvaarten blijven je bij. Niet omdat ze groots of uitbundig waren, maar omdat er iets gebeurde wat niemand had verwacht. Iets kleins, iets bijzonders, iets wat laat zien dat aandacht soms duizenden kilometers kan overbruggen.
Dit is het verhaal van een Portugese mevrouw, haar liefde voor haar familie en een voetbalclub die haar nooit had losgelaten.
Een stukje Portugal in Amsterdam
Ze was geboren in Portugal, maar woonde al vele jaren in Amsterdam. Hier had ze haar leven opgebouwd, haar kinderen grootgebracht en lief en leed meegemaakt.
Haar huwelijk was ooit geëindigd in een scheiding, maar gelukkig woonde haar familie dichtbij. Haar kinderen en kleinkinderen waren een belangrijk onderdeel van haar leven.
Ze woonde bescheiden. Geen grote woning, geen overbodige luxe. In haar kleine slaapkamer stonden en hingen overal foto’s. Van haar kinderen, haar kleinkinderen en dierbare momenten uit haar leven.
Maar tussen al die familiefoto’s hing nog iets anders.
Een kleine banner van SL Benfica.
Want hoe lang ze ook in Nederland woonde, haar Portugese hart was altijd blijven kloppen. En een stukje van dat hart was rood en wit.
De liefde voor Benfica begon bij haar vader
Als klein meisje was ze al regelmatig meegenomen naar het stadion van Benfica in Lissabon. Haar vader was een fervent supporter en gaf die liefde voor de club aan zijn dochter door.
Voetbal was voor haar dan ook veel meer dan een wedstrijd van negentig minuten.
Het waren herinneringen aan haar jeugd. Aan haar vader. Aan Portugal. Aan een tijd waarin ze als klein meisje naast hem zat en samen met hem juichte wanneer Benfica scoorde.
En al woonde ze inmiddels honderden kilometers verderop, die liefde was nooit verdwenen.
Wanneer Benfica speelde, keek ze het liefst mee. Even was ze dan weer terug in Portugal. Terug bij haar vader, terug bij die bijzondere herinneringen.
Misschien was die kleine banner in haar slaapkamer daarom wel zoveel meer dan zomaar een stukje stof.
Het was een stukje thuis.
Haar laatste wandeling op Westgaarde
Toen mevrouw overleed, werd ik gevraagd om haar uitvaart te verzorgen.
Tijdens het gesprek met de familie kwamen de herinneringen vanzelf. We spraken over haar leven, haar kinderen, haar kleinkinderen en natuurlijk over haar Portugese achtergrond.
De uitvaart zou plaatsvinden op Westgaarde in Amsterdam.
Dat was geen toevallige keuze.
Toen haar hondje nog leefde, ging ze daar af en toe wandelen. Het was een plek die ze kende, waar ze graag kwam en waar ze mooie herinneringen aan had.
Nu zou diezelfde plek het decor worden van haar laatste afscheid.
We bespraken de plechtigheid, de muziek, de bloemen en alle andere zaken die bij een uitvaart komen kijken.
En natuurlijk kwam ook Benfica ter sprake.
Want wie deze mevrouw kende, wist dat die club bij haar hoorde.
Een e-mail naar Lissabon
Toen alles met de familie was besproken en ik weer op kantoor aankwam, bleef dat verhaal over Benfica door mijn hoofd spelen.
Ik dacht aan die kleine banner in haar slaapkamer. Aan haar vader die haar als meisje meenam naar het stadion. En aan de liefde voor een voetbalclub die haar hele leven was blijven bestaan.
En toen dacht ik: waarom eigenlijk niet?
Ik opende mijn computer en zocht het e-mailadres van de commerciële afdeling van Benfica op.
Ik schreef een bericht naar Portugal.
Ik vertelde over een Portugese mevrouw die jarenlang in Amsterdam had gewoond, maar haar liefde voor Benfica nooit was kwijtgeraakt. Over haar vader, hun gezamenlijke voetbalherinneringen en over haar naderende afscheid op Westgaarde.
Ik vroeg of de club misschien iets kon betekenen voor haar familie.
Eerlijk gezegd verwachtte ik er niet al te veel van.
Een grote internationale voetbalclub krijgt ongetwijfeld dagelijks honderden berichten. En wat zou zo’n club nu kunnen betekenen voor het afscheid van een oudere dame in Amsterdam?
Maar nog geen dag later kreeg ik antwoord.
Uit Lissabon. Van Benfica.
Een bijzonder gebaar van een grote club
De reactie was hartverwarmend.
Namens de toenmalige selectie van Benfica wilden ze een voetbalshirt opsturen, voorzien van de handtekeningen van de spelers.
Een prachtig gebaar.
Helaas zou het shirt waarschijnlijk niet meer op tijd in Amsterdam aankomen voor de uitvaart. Maar dat maakte het gebaar niet minder bijzonder. Ik kon het shirt immers later alsnog aan haar familie overhandigen.
Daarnaast stuurde Benfica een persoonlijke steunbetuiging per e-mail.
Die konden we gelukkig wél direct aan de familie doorgeven.
Ik kan je vertellen dat zo’n bericht bijzonder binnenkomt.
Niet alleen omdat een grote voetbalclub de moeite neemt om te reageren, maar vooral omdat het voor de familie zoveel meer betekent.
Hun moeder, hun oma, was niet zomaar een supporter.
Ze was iemand die haar hele leven een stukje Portugal met zich had meegedragen.
En nu kwam er vanuit datzelfde Portugal een laatste groet terug.
Een rood-witte vlag op haar kist
Maar ik wilde nog iets doen.
Een voetbalshirt was onderweg, een steunbetuiging was ontvangen, maar tijdens de uitvaart zelf moest haar liefde voor Benfica ook zichtbaar zijn.
Dus ging ik op zoek naar een Benfica-vlag.
Niet in Portugal, maar gewoon via Marktplaats.
En jawel, ik vond er één.
Een prachtige rood-witte vlag met het bekende embleem van Benfica.
We besloten de vlag tijdens de uitvaart over haar kist te leggen.
En zo gebeurde het.
Op Westgaarde in Amsterdam lag een Portugese mevrouw opgebaard voor haar laatste afscheid. Omringd door haar kinderen, kleinkinderen en andere dierbaren.
Over haar kist lag de vlag van de club waar ze haar hele leven van had gehouden.
Benfica. De club van haar vader. De club van haar jeugd. De club van haar hart.
Het was geen groots gebaar met veel spektakel.
Het was juist de eenvoud die het zo bijzonder maakte.
Een vlag. Een herinnering. Een stukje Portugal.
En voor haar familie de wetenschap dat er zelfs vanuit Lissabon aan hun moeder en oma was gedacht.
Sommige herinneringen kennen geen landsgrenzen
In mijn werk heb ik geleerd dat een persoonlijk afscheid niet altijd draait om grote dingen.
Soms zit het in een bepaald muziekstuk, een foto, een voorwerp of een herinnering die voor buitenstaanders misschien weinig betekent, maar voor de familie van onschatbare waarde is.
Voor deze mevrouw was dat Benfica.
Een voetbalclub die haar verbond met haar vader, haar jeugd en haar geboorteland.
En wat begon met een eenvoudige e-mail vanuit mijn kantoor in Amsterdam, eindigde met een bijzonder gebaar vanuit Portugal.
Een steunbetuiging, een gesigneerd shirt en een rood-witte vlag over haar kist.
Ik heb weleens gedacht: wat zou ze ervan gevonden hebben als ze had geweten dat de spelers van haar geliefde Benfica persoonlijk bij haar afscheid betrokken zouden worden?
Ik vermoed dat ze breeduit had geglimlacht.
En misschien had ze vooral willen weten hoe Benfica dat weekend had gespeeld.
Een laatste gedachte
Een uitvaart hoeft niet te lijken op die van een ander. Juist de kleine persoonlijke details maken een afscheid herkenbaar en waardevol.
Bij RustZacht proberen we altijd verder te kijken dan alleen de praktische organisatie van een uitvaart.
Wie was iemand? Waar werd iemand gelukkig van? Welke herinneringen verdienen het om nog één keer tot leven te komen?
Want soms ligt het mooiste afscheid niet in een kostbaar bloemstuk of een indrukwekkende ceremonie.
Soms ligt het gewoon in een voetbalvlag die via Marktplaats werd gevonden.
En in een e-mail die helemaal vanuit Lissabon werd beantwoord.
Adeus, senhora. Descanse em paz.
Vaarwel mevrouw. Rust zacht.



