Uit de praktijk
Samen er tussenuit
Een bijzonder verhaal over liefde, verbondenheid en samen afscheid nemen.
Sommige uitvaarten vergeet je nooit meer. Niet omdat ze groots of indrukwekkend waren, maar omdat het verhaal erachter je diep raakt.
Dit is zo’n verhaal.
Jaren geleden had ik de uitvaart van de moeder van Jan verzorgd. Een mooi en persoonlijk afscheid. Daarna hadden we elkaar eigenlijk niet meer gesproken.
Tot op een dag mijn telefoon ging.
Ik keek op het scherm en zag een bekende naam. Jan. Zijn nummer stond nog altijd in mijn telefoon.
Ik nam op.
“Hé Jan, met Anne Wieb! Hoe is het met je?”
Aan de andere kant bleef het even stil.
“Niet zo goed, Anne-Wieb. Mijn vrouw komt te overlijden.”
Dat was even schrikken.
Ik wenste hem natuurlijk direct heel veel sterkte en vroeg:
“Jan, wat kan ik voor je betekenen?”
Zijn antwoord had ik niet zien aankomen.
“Nou Anne Wieb, niet alleen mijn vrouw komt te overlijden. Ik ook.”
Ik was even stil.
Hoe bedoel je, Jan?
En toen vertelde hij mij hun verhaal.
Twee levens, één liefde
Zijn vrouw was al lange tijd ernstig ziek. Ze had kanker, was uitbehandeld en had een zwaar ziekteproces achter de rug.
Ze had besloten dat het genoeg was geweest.
Na een zorgvuldig medisch traject was haar euthanasieverzoek ingewilligd.
Jan had ondertussen zelf ook gezondheidsklachten gekregen. Aanvankelijk leken die niet ernstig. Toch verwees de huisarts hem voor verder onderzoek naar het ziekenhuis.
Daar kwam het nieuws dat ook hij kanker had.
Longkanker.
Nog in een beginnend stadium.
Maar Jan had zijn besluit genomen.
Hij wilde zijn vrouw niet alleen laten gaan.
En zijn vrouw?
Die wilde eigenlijk ook helemaal niet zonder Jan verder.
Ze waren hun hele leven samen geweest. Waarom zouden ze dan juist op het allerlaatste moment uit elkaar moeten gaan?
Ze wilden samen vertrekken.
Samen er tussenuit.
Een uitzonderlijk besluit
Hoe Jan het precies voor elkaar heeft gekregen, weet ik tot op de dag van vandaag niet.
Want euthanasie is in Nederland aan zeer strenge wettelijke voorwaarden verbonden. Iedere aanvraag wordt afzonderlijk beoordeeld en alleen een arts kan vaststellen of aan alle zorgvuldigheidseisen is voldaan.
Dat twee echtgenoten op dezelfde dag euthanasie krijgen, is dan ook bijzonder.
Maar in dit geval waren beide verzoeken na afzonderlijke medische beoordeling ingewilligd.
Er werd een datum afgesproken.
Een datum waarop ze samen afscheid zouden nemen van het leven.
En van iedereen die hun dierbaar was.
Hand in hand, tot het allerlaatste moment
Op de afgesproken dag waren hun kinderen en kleinkinderen aanwezig.
Hun eigen vertrouwde huis.
Hun eigen slaapkamer.
Hun eigen bed.
De plek waar ze zo vaak samen wakker waren geworden en samen in slaap waren gevallen.
Nu zouden ze daar voor de allerlaatste keer samen zijn.
Twee artsen waren aanwezig om ieder afzonderlijk de euthanasie uit te voeren.
Alles was zo georganiseerd dat het op hetzelfde moment zou plaatsvinden.
En zo gebeurde het.
Jan en zijn vrouw overleden op dezelfde dag, in hetzelfde uur.
Hand in hand.
Omringd door hun kinderen en kleinkinderen.
Samen, zoals ze hun hele leven samen waren geweest.
Zelfs na hun overlijden bleven ze samen
Toen ik met de familie de uitvaart ging bespreken, was één ding meteen duidelijk.
We wilden ze niet van elkaar scheiden.
Niet tijdens de opbaring.
Niet tijdens het vervoer.
Niet tijdens het afscheid.
En als het mogelijk was, ook niet tijdens de crematie.
We besloten Jan en zijn vrouw thuis op te baren, samen in hun eigen bed.
Daar mochten ze blijven liggen tot de dag van de uitvaart.
Pas op die dag zouden we twee uitvaartkisten laten komen.
Maar ook voor het vervoer hadden we iets bijzonders bedacht.
We regelden een grotere rouwauto waarin beide uitvaartkisten naast elkaar konden worden vervoerd.
Geen twee auto’s.
Geen afzonderlijke ritten.
Eén rouwauto. Twee kisten. Eén laatste reis.
Omdat Jan en zijn vrouw hand in hand waren overleden, wilden we die verbondenheid ook tijdens de uitvaart zichtbaar maken.
Daarom hebben we de twee uitvaartkisten symbolisch aan elkaar verbonden.
Alsof ze elkaar nog altijd vasthielden.
Ook de laatste reis maakten ze samen
In het crematorium stonden beide uitvaartkisten naast elkaar opgesteld.
Verbonden met elkaar.
Zoals Jan en zijn vrouw dat hun hele leven waren geweest.
Maar we wilden nog een stap verder gaan.
Het crematorium beschikte over twee crematieovens.
Na overleg bleek het mogelijk om beide crematies gelijktijdig te laten plaatsvinden.
We konden het zo organiseren dat beide kisten op hetzelfde moment werden ingevoerd.
Dat vond ik misschien nog wel een van de meest bijzondere onderdelen van deze uitvaart.
Want zelfs op dat allerlaatste moment hoefden ze niet op elkaar te wachten.
Geen van beiden ging voor.
Geen van beiden bleef achter.
Ze gingen samen.
Waarom moest alles tegelijk?
Misschien vraag je je af waarom we zoveel moeite deden om werkelijk alles gelijktijdig te laten plaatsvinden.
Het antwoord is eigenlijk heel eenvoudig.
Omdat Jan en zijn vrouw hun hele leven alles samen hadden gedaan.
Ze kenden elkaar al vanaf hun jeugd.
Als kinderen waren ze eigenlijk al een setje.
Ze werden verliefd.
Verloofden zich.
Trouwden.
Kregen samen kinderen.
Later kwamen de kleinkinderen.
Ze gingen samen op vakantie.
Samen een weekendje weg.
Samen boodschappen doen.
Samen een stukje autorijden.
En soms gingen ze gewoon zomaar even de deur uit.
Niet omdat ze ergens naartoe moesten.
Maar omdat ze het fijn vonden om samen te zijn.
Hun hele leven was één lange gezamenlijke reis geweest.
En nu kwam die reis ten einde.
Niet voor de een eerder dan voor de ander.
Maar voor allebei tegelijk.
Tot de dood ons scheidt
Tijdens een huwelijk spreken mensen vaak de woorden uit:
“Ik beloof je trouw te blijven, in goede en slechte dagen, in gezondheid en ziekte, tot de dood ons scheidt.”
Jan en zijn vrouw hadden die belofte hun hele leven waargemaakt.
In goede tijden.
In moeilijke tijden.
In gezondheid.
En uiteindelijk ook in ziekte.
Hun verhaal laat zien hoe diep twee mensen met elkaar verbonden kunnen zijn.
Tegelijkertijd besef ik heel goed hoe uitzonderlijk hun gezamenlijke levenseinde was. Niet iedereen zal hun keuze begrijpen. En dat hoeft ook niet.
Wat mij als uitvaartverzorger vooral is bijgebleven, is de liefde die ik bij dit echtpaar en hun familie heb gezien.
Een liefde die niet ophield toen het leven moeilijk werd.
Een liefde die zelfs tijdens hun allerlaatste afscheid zichtbaar bleef.
Ik heb in mijn werk al heel veel bijzondere uitvaarten mogen verzorgen.
Maar deze zal ik nooit vergeten.
Twee mensen.
Twee levens.
Eén liefde.
En uiteindelijk één gezamenlijke laatste reis.
Samen begonnen ze ooit aan het leven. Samen gingen ze er tussenuit.
