RUSTZACHT.NLUitvaartverzorgingBel 085-400 11 2224/7 bereikbaar
een herdershond neemt afscheid van zijn baasje die in de rouwauto staat

Uit de praktijk

Vier poten, een groot hart en een laatste afscheid

9 min lezen

Mag je je hond meenemen naar het crematorium? En hoe neem je afscheid van een huisdier dat jarenlang onderdeel van je gezin is geweest?

Wie mij een beetje kent, weet dat ik in mijn werk als uitvaartverzorger al heel wat bijzondere afscheidsmomenten heb meegemaakt. Maar sommige momenten blijven je bij. Niet vanwege de bloemen, de muziek of de grote belangstelling. Soms zijn het juist de kleinste gebaren die de meeste indruk maken.

En soms spelen daar vier poten en een kwispelende staart een hoofdrol in.

Nog één keer langs huis, speciaal voor de hond

Ik herinner me een uitvaart waarbij de overledene een bijzonder sterke band had met zijn Duitse herdershond.

De man was in het ziekenhuis overleden. Zijn trouwe viervoeter was thuis achtergebleven en kon helaas niet mee naar de uitvaart.

Tijdens de voorbereidingen kwam ter sprake dat de hond zijn baasje eigenlijk nooit meer had gezien nadat deze naar het ziekenhuis was gebracht.

Dat vond ik verdrietig.

Want wij mensen kunnen elkaar uitleggen wat er is gebeurd. We kunnen vertellen dat iemand is overleden, we kunnen samen huilen, herinneringen ophalen en afscheid nemen.

Maar hoe leg je dat uit aan een hond?

Dus besloten we iets bijzonders te doen.

We reden met de overledene vanuit het ziekenhuis speciaal langs zijn woning.

Daar kreeg de herdershond de gelegenheid om nog één keer bij zijn baasje te komen. Om te kijken, te snuffelen en zijn vertrouwde geur waar te nemen.

Geen grote ceremonie. Geen toespraken. Geen muziek.

Gewoon een hond en zijn overleden baasje.

Wat de hond op dat moment precies begreep, zullen we nooit weten. Maar we gaven hem wel de gelegenheid om zijn baasje nog één keer te zien en te ruiken.

En voor de familie was het een bijzonder waardevol moment.

Het was misschien een kleine omweg met de rouwauto, maar voor mijn gevoel was het een van de belangrijkste tussenstops van die dag.

Mag een hond mee naar het crematorium?

Deze vraag krijg je als uitvaartverzorger niet iedere dag, maar het antwoord zal veel mensen verrassen.

Ja, bij verschillende crematoria is het mogelijk om een hond mee te nemen naar een uitvaart.

Er bestaat geen algemeen landelijk verbod op honden bij een uitvaartplechtigheid. Wel bepaalt iedere locatie zelf welke huisregels gelden. Daarom moet vooraf altijd toestemming worden gevraagd.

En eigenlijk vind ik het helemaal niet zo’n vreemde gedachte.

Een hond is voor veel mensen geen huisdier, maar een gezinslid.

Hij ligt jarenlang naast de stoel van zijn baasje, wacht bij de voordeur, gaat mee op vakantie en merkt vaak als eerste dat iemand verdrietig is.

Waarom zou zo’n trouwe vriend dan niet aanwezig mogen zijn bij het laatste afscheid?

Sterker nog, soms kan de aanwezigheid van een hond juist iets heel bijzonders toevoegen aan de plechtigheid.

Stel je eens voor: de hond loopt samen met de familie achter de uitvaartkist aan. Of ligt rustig naast de eerste rij, precies op de plek waar zijn baasje hem waarschijnlijk het liefst had gezien.

Dat kan een ontroerend beeld zijn.

Maar natuurlijk moet het ook voor de hond prettig en verantwoord blijven.

Zeven tips als je je hond wilt meenemen naar een uitvaart

1. Vraag vooraf toestemming aan het crematorium

Niet ieder crematorium staat honden toe. Sommige locaties maken uitzonderingen en andere hebben specifieke voorwaarden. Wij kunnen dit bij RustZacht vooraf voor je navragen.

2. Kijk goed naar het karakter van de hond

Een rustige hond die gewend is aan mensen en onbekende ruimtes zal zich waarschijnlijk gemakkelijker aanpassen dan een angstige of snel overprikkelde hond.

3. Zorg voor een vertrouwde begeleider

Laat iemand anders dan de naaste familie verantwoordelijk zijn voor de hond. Iemand die de hond goed kent en eventueel even naar buiten kan gaan.

4. Neem zijn eigen kleedje mee

Een vertrouwde geur kan helpen om de hond zich wat meer op zijn gemak te laten voelen.

5. Houd rekening met muziek en emoties

Een uitvaart kan indrukwekkend zijn. Harde muziek, huilende mensen en een onbekende omgeving kunnen spanning veroorzaken.

6. Houd de hond aangelijnd

Ook als hij normaal gesproken perfect luistert. Een uitvaart is niet het moment voor onverwachte avonturen tussen de bloemen en de stoelen.

7. Forceer niets

Wil de hond niet naar binnen, wordt hij onrustig of raakt hij gestrest? Dan is het beter om hem naar een rustige plek te brengen. Het welzijn van de hond staat altijd voorop.

Maar wat als de hond zelf overlijdt?

Er is ook een andere kant aan dit verhaal.

Want wie ooit een hond heeft verloren, weet hoeveel verdriet dat kan doen.

Misschien was hij er twaalf, veertien of zelfs zestien jaar. Iedere ochtend stond hij klaar. Iedere avond lag hij op zijn vaste plek. Hij ging mee wandelen, mee op vakantie en was er op de mooiste, maar ook op de moeilijkste momenten.

En dan ineens is die plek leeg.

Geen getik meer van nagels op de vloer.

Geen enthousiaste begroeting wanneer je thuiskomt.

Geen natte neus tegen je hand.

En misschien wel het moeilijkste: je betrapt jezelf erop dat je nog steeds kijkt naar de plek waar zijn mand altijd stond.

Mensen zeggen dan weleens goedbedoeld: ‘Ach, het was maar een hond.’

Maar voor zijn baasje was het helemaal niet ‘maar een hond’.

Het was een vriend. Een maatje. Een trouwe huisgenoot die jarenlang onvoorwaardelijke liefde gaf.

En daar mag je intens verdrietig om zijn.

Ook een hond verdient een waardig afscheid

Wanneer een hond overlijdt, zijn er verschillende mogelijkheden om afscheid te nemen.

Je kunt kiezen voor een individuele crematie bij een dierencrematorium, waarbij de as doorgaans aan je wordt teruggegeven. Ook is een gezamenlijke crematie mogelijk, waarbij de as niet individueel wordt teruggegeven.

Sommige mensen kiezen ervoor om hun hond te begraven, bijvoorbeeld op een dierenbegraafplaats of, waar de plaatselijke regels dat toestaan, in de eigen tuin.

Anderen bewaren een pootafdruk, een plukje vacht, de halsband of een klein beetje as in een herinneringssieraad.

En waarom zou je niet gewoon een klein afscheidsmoment organiseren?

Met het gezin rondom zijn mand. Een kaarsje, een mooie foto en misschien een wandeling langs zijn favoriete plek.

Voor kinderen kan zo’n afscheid bijzonder belangrijk zijn. Een hond is soms hun eerste kennismaking met de dood en met het verdriet dat daarbij hoort.

Neem hun gevoelens serieus. Vertel eerlijk en op een manier die past bij hun leeftijd wat er is gebeurd. Geef ze de gelegenheid om vragen te stellen en op hun eigen manier afscheid te nemen.

Want ook verdriet om een dier verdient aandacht.

Begrijpen honden eigenlijk wat de dood is?

Dat is een interessante vraag waarop de wetenschap nog geen volledig antwoord heeft.

We weten dat honden sterk reageren op geuren, veranderingen in hun omgeving en het wegvallen van vertrouwde personen of dieren.

Sommige honden gaan na het overlijden van hun baasje op zoek, worden stiller, eten minder of vertonen ander gedrag.

Of een hond werkelijk begrijpt dat de dood definitief is, weten we niet.

Maar dat honden gehecht kunnen zijn aan hun mensen en het gemis kunnen ervaren, staat buiten kijf.

Juist daarom kan het waardevol zijn om een hond, wanneer de omstandigheden dat toelaten, de gelegenheid te geven zijn overleden baasje nog één keer te zien of te ruiken.

Niet omdat we zeker weten dat hij daarmee het overlijden begrijpt, maar omdat we hem niet zomaar hoeven uit te sluiten van het afscheid.

Afscheid nemen is niet alleen iets voor mensen

Na meer dan dertig jaar in de uitvaartzorg ben ik ervan overtuigd dat een persoonlijk afscheid niet altijd volgens een vast draaiboek hoeft te verlopen.

Soms betekent dat een bijzondere locatie, een ongebruikelijk muziekstuk of een uitvaart die net even anders is.

En soms betekent het dat we met de rouwauto een kleine omweg maken, zodat een Duitse herder nog één keer bij zijn baasje kan zijn.

Want uiteindelijk gaat het niet om wat gebruikelijk is.

Het gaat om wat goed voelt, wat mogelijk is en wat betekenis heeft voor degenen die achterblijven.

Of die nu op twee benen staan of op vier poten.

En die herdershond?

Ik weet niet of hij begreep wat er die dag was gebeurd.

Maar ik ben blij dat we hem die laatste ontmoeting hebben kunnen geven.

Want liefde laat zich niet altijd in woorden uitdrukken.

Soms is één laatste keer snuffelen al heel bijzonder.

Anne Wieb Wijnsma
Uitvaartverzorger RustZacht Uitvaartverzorging

RustZacht, Omdat ieder afscheid persoonlijk mag zijn.

Bij RustZacht denken we graag mee over persoonlijke wensen rondom een uitvaart. Ook wanneer je een trouwe viervoeter bij het afscheid wilt betrekken. Samen bekijken we wat mogelijk is en wat passend is voor de familie én het dier.

Terug naar alle blogs

Lees ook