Uit de praktijk
Vergeet mij niet…
Een klein bloemetje met een grote betekenis
Soms zit de mooiste herinnering niet in een groot bloemstuk, een indrukwekkende plechtigheid of een kostbaar afscheid. Soms is een klein blauw bloemetje voldoende om een heel leven vol liefde te vertellen.
Het was vroeg in de ochtend toen ik het bericht kreeg dat mevrouw was overleden. Ze was 89 jaar geworden. Een mooie leeftijd, zou je kunnen zeggen. Maar wie afscheid moet nemen van zijn moeder, weet dat leeftijd er eigenlijk niet zoveel toe doet. Of je moeder nu 59, 79 of 89 jaar is, het blijft je moeder.
Ze was thuis overleden. In haar eigen vertrouwde omgeving, in het huis waar ze zoveel jaren met haar man had gewoond. Hetzelfde huis waar vier jaar eerder ook haar echtgenoot, de vader van haar kinderen, was overleden.
Een huis vol herinneringen. Waar lief en leed waren gedeeld, waar kinderen waren opgegroeid en waar het leven zich jarenlang had afgespeeld.
En nu was ook zij er niet meer.
Alles moest eigenlijk hetzelfde zijn
Samen met haar zoon en twee dochters zat ik aan tafel om haar uitvaart te bespreken.
Al snel werd duidelijk dat mevrouw heel goed wist hoe haar afscheid eruit moest zien. Ze had daar in de jaren na het overlijden van haar man regelmatig over gesproken.
De crematie moest plaatsvinden bij crematorium Driehuis-Westerveld. Vanuit de Marius Poelzaal, precies zoals vier jaar eerder bij haar echtgenoot.
Dezelfde locatie, dezelfde zaal en zoveel mogelijk dezelfde sfeer.
Alleen de muziek moest anders.
Daar moesten haar kinderen even om lachen.
Want hoewel hun ouders een bijzonder hecht huwelijk hadden gehad, was hun muzieksmaak totaal verschillend.
Waar vader graag naar zijn eigen vertrouwde muziek luisterde, had moeder heel andere favorieten. En daar was ze altijd heel duidelijk over geweest.
“Als jullie mij maar niet met de muziek van jullie vader wegbrengen”, had ze ooit lachend gezegd.
Het was een van die kleine herinneringen die tijdens een uitvaartbespreking ineens een glimlach op de gezichten van de nabestaanden brengen.
En juist die momenten maken zo’n gesprek bijzonder.
De hortensia’s uit hun eigen tuin
Tijdens ons gesprek kwamen we ook te spreken over de bloemen.
Vier jaar eerder, bij het overlijden van haar man, had mevrouw zelf een prachtig bloemstuk gemaakt.
Niet besteld bij een bloemist, maar met haar eigen handen samengesteld.
Van hortensia’s uit hun tuin.
Die tuin was jarenlang hun gezamenlijke trots geweest. Vooral de hortensia’s deden het er prachtig. Grote volle bloemen, in verschillende kleuren, die ieder jaar opnieuw bloeiden.
Na het overlijden van haar man had mevrouw daar bloemen van geknipt.
Met aandacht had ze iedere bloem uitgezocht, de takken geschikt en er een prachtig bloemstuk van gemaakt.
Het was haar laatste geschenk aan de man met wie ze zoveel jaren haar leven had gedeeld.
Een bloemstuk waarin eigenlijk alles zat wat ze op dat moment niet meer in woorden kon uitdrukken.
Haar verdriet.
Haar dankbaarheid.
En vooral haar liefde.
Dat bloemstuk had destijds op zijn uitvaartkist gestaan.
Ik kon me voorstellen hoe bijzonder dat voor haar moet zijn geweest. Terwijl anderen misschien bloemen bestellen, had zij ervoor gekozen om haar man iets mee te geven uit hun eigen tuin.
Van de plek waar ze samen zoveel gelukkige momenten hadden beleefd.
“Anne Wieb, kunnen er vergeet-mij-nietjes op de rouwkaart?”
We waren inmiddels bij de rouwkaart aangekomen toen haar zoon mij iets vroeg.
“Anne Wieb, op de rouwkaart moeten vergeet-mij-nietjes staan. Kan dat?”
“Natuurlijk kan dat”, antwoordde ik. “Maar waarom juist vergeet-mij-nietjes?”
Hij keek even naar zijn zussen en begon te vertellen.
“Mijn moeder wilde eigenlijk alles hetzelfde als bij mijn vader. Dezelfde locatie, dezelfde zaal, dezelfde manier van afscheid nemen. Maar twee dingen moesten anders: de muziek en de bloemen.”
Hij vertelde verder.
“Toen mijn vader overleed, heeft mijn moeder al die hortensia’s uit de tuin gehaald om een prachtig bloemstuk voor hem te maken. Dat vond ze heel belangrijk. Het moest mooi zijn. Het moest groots zijn. Het was haar laatste cadeau aan hem.”
Even bleef het stil.
“Maar voor zichzelf wilde ze dat niet.”
Ik keek hem vragend aan.
“Mijn moeder zei altijd: als ik doodga, hoeven jullie niet zo’n groot bloemstuk te kopen. Een paar kleine bloemetjes zijn genoeg.”
En toen kwam de zin die mij is bijgebleven.
“Ze zei: jullie vader kan die bloemen toch niet meer zien.”
Wat een eenvoudige, maar tegelijkertijd bijzondere gedachte.
Voor haar man had ze alles uit de kast gehaald. Voor hem moest het prachtig zijn. Maar nu hij er niet meer was, hoefde het voor haarzelf allemaal niet zo uitbundig.
Ze had haar grote liefde al verloren.
En misschien was dat voor haar wel het belangrijkste geweest.
“Vergeet-mij-nietjes”, vervolgde haar zoon. “Die vond ze altijd zo mooi. Klein, blauw en eenvoudig. En de naam zegt eigenlijk alles.”
Een klein bloemetje, een groot verhaal
We besloten haar wens precies te volgen.
Op de rouwkaart kwamen vergeet-mij-nietjes.
Geen overdadige versieringen, maar een rustige, stijlvolle kaart met die kleine blauwe bloemetjes.
Ook op haar uitvaartkist zouden vergeet-mij-nietjes komen.
Bescheiden, eenvoudig en precies zoals mevrouw het had gewild.
Tijdens het gesprek moest ik steeds denken aan de bijzondere betekenis van dat bloemetje.
Vergeet mij niet.
Drie eenvoudige woorden.
Maar wat zeggen die woorden eigenlijk veel.
Vergeet niet wie ik was.
Vergeet niet wat we samen hebben meegemaakt.
Vergeet niet de mooie momenten, de gewone dagen, de gesprekken aan tafel en de kleine dingen die achteraf zo groot blijken te zijn.
En vooral:
Vergeet niet dat ik van jullie gehouden heb.
Een idee dat verder groeide
Terwijl we verder spraken over de plechtigheid, kreeg ik een idee.
“Mag ik jullie iets voorstellen?” vroeg ik.
De drie kinderen keken mij aan.
“Onze drukkerij kan ook kleine herinneringszakjes maken. Wat zouden jullie ervan vinden als we iedere gast na afloop van de plechtigheid zo’n zakje meegeven?”
“Wat moet daarin komen?” vroeg een van de dochters.
“Zaadjes van vergeet-mij-nietjes.”
Ik zag hoe de kinderen elkaar aankeken.
“Dan geven we iedereen een klein zakje met zaadjes mee. Mensen kunnen die in het voorjaar in hun tuin, op hun balkon of in een bloempot zaaien. En wanneer de bloemetjes gaan groeien en bloeien, denken ze misschien nog eens aan jullie moeder.”
Het werd even stil aan tafel.
Toen zei haar zoon:
“Dat zou mijn moeder prachtig hebben gevonden.”
Een van de dochters kreeg tranen in haar ogen.
“Dan krijgt iedereen eigenlijk een klein stukje van mama mee naar huis.”
En zo werd het besloten.
We lieten kleine, stijlvolle herinneringszakjes maken. Met daarop een afbeelding van vergeet-mij-nietjes en een korte tekst:
Vergeet mij niet…
Zaai deze kleine zaadjes in het voorjaar.
Wanneer de blauwe bloemetjes verschijnen,
denk dan nog eens even aan mij.
Niet met verdriet om mijn afscheid,
maar met een glimlach om wat wij samen hadden.
De dag van het afscheid
Op de dag van de crematie kwamen familie, vrienden, buren en bekenden samen in de Marius Poelzaal van crematorium Driehuis-Westerveld.
Dezelfde zaal waar vier jaar eerder afscheid was genomen van haar man.
Voor de kinderen moet dat een bijzonder gevoel zijn geweest.
Vier jaar eerder zaten ze hier met hun moeder naast zich. Nu zaten ze er zonder beide ouders.
Dezelfde ruimte, maar een heel ander afscheid.
Vooraan stond haar uitvaartkist.
Geen groot bloemstuk met hortensia’s zoals bij vader, maar kleine blauwe vergeet-mij-nietjes.
Het zag er eenvoudig uit.
En juist daardoor was het zo mooi.
Tijdens de plechtigheid werden herinneringen opgehaald aan haar leven. Aan haar huwelijk, haar kinderen, haar liefde voor de tuin en aan de manier waarop ze na het overlijden van haar man haar leven weer had proberen op te pakken.
Er werd verteld over haar zorgzaamheid, haar eigen wil en haar soms heerlijke gevoel voor humor.
En natuurlijk over het verschil in muzieksmaak tussen vader en moeder.
Dat zorgde voor een glimlach.
Want ook tijdens een uitvaart mag gelachen worden.
Sterker nog, soms zijn juist die kleine momenten van herkenning de mooiste momenten van een afscheid.
Een laatste herinnering om mee naar huis te nemen
Aan het einde van de plechtigheid mochten de aanwezigen nog eenmaal langs haar uitvaartkist lopen.
Bij de uitgang stonden de kleine herinneringszakjes klaar.
Iedere gast kreeg er één mee.
Sommige mensen lazen direct de tekst. Anderen stopten het zakje voorzichtig in hun jaszak of handtas.
Een oudere dame bleef even staan en bekeek het zakje aandachtig.
“Wat een prachtig idee”, zei ze zacht.
“Ze hield zo van haar tuin.”
En daarmee was eigenlijk alles gezegd.
Want het ging niet om de waarde van het cadeautje.
Niet om de verpakking.
En zelfs niet om de zaadjes.
Het ging om de gedachte.
Om het feit dat iemand die er niet meer is, op een bijzondere manier toch nog een plekje kan krijgen in het dagelijks leven van de mensen die achterblijven.
En toen werd het voorjaar…
De maanden verstreken.
De herfst ging over in de winter en uiteindelijk werd het weer voorjaar.
In verschillende tuinen en bloempotten werden de kleine zaadjes gezaaid.
Bij familieleden, bij vrienden en misschien ook bij mensen die mevrouw al jaren niet meer dagelijks zagen, maar haar nooit waren vergeten.
En op een dag verschenen de eerste kleine groene blaadjes.
Niet veel later kwamen de blauwe bloemetjes tevoorschijn.
Kleine vergeet-mij-nietjes.
Misschien stond er ergens een bloempot op een balkon.
Misschien groeiden ze tussen andere bloemen in een tuin.
En misschien boog iemand zich even voorover, keek naar die kleine blauwe bloemetjes en dacht:
Ach, kijk nou eens. Daar is ze weer.
Niet letterlijk natuurlijk.
Maar wel in een herinnering.
In een glimlach.
In een gedachte aan vroeger.
En misschien werd er op zo’n moment nog even over haar gesproken.
Over haar man.
Over de hortensia’s.
Over de tuin.
En over die bijzondere vrouw die haar eigen afscheid zo eenvoudig had willen houden.
Liefde hoeft niet groot te zijn om groots te blijven
In mijn werk als uitvaartverzorger heb ik in de loop der jaren heel veel bijzondere afscheiden mogen begeleiden.
Soms met indrukwekkende bloemstukken, bijzondere muziek en grote gezelschappen.
Maar soms zijn het juist de kleine dingen die mij het meest bijblijven.
Zoals deze mevrouw van 89 jaar.
Een vrouw die voor haar grote liefde een prachtig bloemstuk maakte van hortensia’s uit hun gezamenlijke tuin.
Maar voor zichzelf genoegen nam met een paar kleine blauwe bloemetjes.
Omdat het voor haar niet om de bloemen ging.
Het ging om de liefde die erachter zat.
En misschien is dat wel de mooiste gedachte die we uit dit verhaal kunnen meenemen.
Een afscheid hoeft niet groots of kostbaar te zijn om onvergetelijk te worden.
Soms is een klein zakje bloemzaad voldoende.
Een zakje dat na de uitvaart mee naar huis gaat, maandenlang in een lade blijft liggen en uiteindelijk in het voorjaar een plekje in de aarde krijgt.
Om vervolgens iets heel bijzonders te laten groeien.
Een herinnering.
Want bloemen verwelken, maar liefde hoeft nooit te verdwijnen.
En ieder voorjaar, wanneer ergens die kleine blauwe bloemetjes opnieuw verschijnen, vertellen ze zonder woorden hetzelfde verhaal.
Vergeet mij niet.
En vergeet vooral niet hoeveel ik van jullie heb gehouden.
RustZacht Uitvaartverzorging: Een persoonlijk afscheid zit in de kleine dingen
Bij RustZacht geloven wij dat een uitvaart niet wordt bepaald door hoe groot of kostbaar deze is, maar door de persoonlijke betekenis ervan.
Een zelfgemaakt bloemstuk, een bijzonder muziekstuk, een klein herinneringscadeautje of een handvol bloemzaadjes kan soms meer vertellen dan duizend woorden.
Wij denken graag mee over een afscheid dat écht past bij degene van wie u afscheid moet nemen.
U vertrouwt ons iemand toe die u dierbaar is. Dat vertrouwen nemen wij heel persoonlijk.
