Hoelang duurt het crematieproces eigenlijk?

Wanneer we afscheid nemen van een dierbare in het crematorium, eindigt de plechtigheid vaak met een laatste muziekstuk. De aanwezigen verlaten de aula, drinken samen nog iets en gaan uiteindelijk naar huis.

Maar wat gebeurt er daarna? Wordt de overledene direct gecremeerd? Hoelang duurt dat eigenlijk? En wanneer is de as beschikbaar?

Het zijn vragen die nabestaanden ons regelmatig stellen. Begrijpelijke vragen, want hoewel cremeren in Nederland heel gebruikelijk is, weten veel mensen niet precies hoe het proces verloopt.

De crematie duurt gemiddeld anderhalf tot twee uur

Een crematie zelf duurt doorgaans ongeveer 75 tot 120 minuten. De exacte tijd hangt af van verschillende factoren, zoals het type crematieoven, de gebruikte uitvaartkist of uitvaartmand en de lichaamsbouw van de overledene.

Een moderne crematieoven bereikt temperaturen van ongeveer 800 tot 1.100 graden Celsius. Dat klinkt misschien indrukwekkend, en dat is het ook. Maar het proces verloopt volledig gecontroleerd, volgens strenge technische en milieuregels.

Een crematie is overigens niet hetzelfde als een verbranding in een open vuur. In de oven wordt gebruikgemaakt van zeer hoge temperaturen en een zorgvuldig gereguleerde luchttoevoer.

Wordt iemand direct na de afscheidsplechtigheid gecremeerd?

Dat is niet altijd het geval.

Veel mensen denken dat de overledene onmiddellijk na het verlaten van de aula naar de crematieoven wordt gebracht. Soms gebeurt dat inderdaad, maar het is geen vanzelfsprekendheid.

Crematoria werken met een planning. Het kan voorkomen dat een crematie later op dezelfde dag plaatsvindt. De plechtigheid en het daadwerkelijke crematiemoment zijn dus twee afzonderlijke onderdelen.

Bij RustZacht vinden wij het belangrijk om hierover duidelijk te zijn. Nabestaanden moeten weten wat er gebeurt en mogen daar gerust vragen over stellen.

Wat gebeurt er met de uitvaartkist?

In Nederland wordt de overledene doorgaans samen met de uitvaartkist of uitvaartmand gecremeerd.

Vooraf controleert het crematorium of alles aan de voorschriften voldoet. Niet alle materialen en voorwerpen mogen namelijk mee de oven in. Denk bijvoorbeeld aan bepaalde batterijen, elektronische apparatuur of andere voorwerpen die gevaarlijk kunnen zijn.

Daarom bespreken wij vooraf met de familie welke persoonlijke spullen eventueel meegegeven worden.

Een brief, een tekening van een kleinkind of een klein aandenken kan soms mee, mits het materiaal daarvoor geschikt is.

Hoe weet je zeker dat je de juiste as terugkrijgt?

Misschien wel een van de belangrijkste vragen die mensen ons stellen.

Vanaf het moment dat iemand overlijdt, werken wij met identificatiegegevens. Ook het crematorium voert eigen controles uit.

Bij de crematie wordt een vuurvast identificatiesteentje met een uniek nummer gebruikt. Dat blijft tijdens het crematieproces herkenbaar en wordt vervolgens bij de verdere verwerking gebruikt om de identiteit te bewaken.

Het is een zorgvuldig proces met verschillende controlemomenten.

En nee, er worden niet meerdere overledenen tegelijkertijd in één oven gecremeerd. In Nederland is het uitgangspunt dat iedere overledene afzonderlijk wordt gecremeerd.

Wat blijft er na de crematie over?

Na afloop blijven voornamelijk botmineralen over. Deze worden eerst afgekoeld.

Vervolgens worden eventuele metalen onderdelen, bijvoorbeeld afkomstig van medische implantaten of de uitvaartkist, verwijderd. Daarna worden de resterende botfragmenten in een speciale installatie verwerkt tot de fijne, korrelige substantie die wij kennen als crematieas.

Bij een volwassene blijft doorgaans ongeveer twee tot drie kilogram as over. Dit verschilt per persoon.

Het volledige technische proces, inclusief afkoelen en verwerken, duurt dus langer dan alleen de tijd in de crematieoven.

Wanneer krijgen nabestaanden de as mee?

In Nederland geldt in beginsel een wettelijke bewaartermijn van één maand na de crematie voordat de as mag worden vrijgegeven. In bijzondere omstandigheden kan daarvoor toestemming worden verkregen om hiervan af te wijken.

Die periode geeft nabestaanden de gelegenheid om rustig na te denken over de uiteindelijke bestemming.

Want ook daarna zijn er veel mogelijkheden.

De as kan bijvoorbeeld worden bewaard in een urn, worden bijgezet in een urnengraf of columbarium, of worden verstrooid op een daarvoor geschikte locatie. Soms kiezen families ervoor om een kleine hoeveelheid as te verwerken in een herinneringssieraad.

Er hoeft dus niet meteen na de uitvaart een definitieve beslissing te worden genomen.

Kun je bij de invoer in de crematieoven aanwezig zijn?

Bij sommige crematoria is dat mogelijk.

Voor bepaalde families is dit een belangrijk onderdeel van het afscheid. Zij willen hun dierbare begeleiden tot het allerlaatste moment, ook wanneer de kist daadwerkelijk de oven ingaat.

Andere families willen dat juist helemaal niet. Zij bewaren liever het beeld van de plechtigheid, de bloemen en de laatste groet.

Beide keuzes zijn begrijpelijk.

Bij welke crematoria mag je aanwezig zijn bij de invoer van de uitvaartkist?

Veel nabestaanden weten niet dat het bij verschillende crematoria mogelijk is om aanwezig te zijn wanneer de uitvaartkist daadwerkelijk in de crematieoven wordt ingevoerd.

Voor sommige families is dit een belangrijk onderdeel van het afscheid. Zij willen hun dierbare niet alleen begeleiden tot aan de deuren van de aula, maar ook bij dat allerlaatste moment aanwezig zijn.

In de praktijk merken wij bij RustZacht dat de mogelijkheden per crematorium behoorlijk verschillen.

Crematorium Zorgvlied, Amsterdam (Amstelveen)

Bij Crematorium Zorgvlied is het in principe mogelijk om aanwezig te zijn bij de invoer van de uitvaartkist. Hiervoor worden aanvullende kosten berekend. Wanneer het verzoek tijdig wordt ingediend, kan dit doorgaans worden georganiseerd.

De Nieuwe Noorder en De Nieuwe Ooster in Amsterdam

Bij deze twee Amsterdamse crematoria zijn de mogelijkheden aanzienlijk beperkter. Aanwezigheid bij de invoer is slechts in beperkte situaties mogelijk en moet vooraf uitdrukkelijk worden besproken.

Crematorium Westgaarde in Amsterdam

Bij Westgaarde is het doorgaans goed mogelijk om als nabestaanden aanwezig te zijn bij de invoer van de uitvaartkist. Ook hier is het belangrijk om dit tijdig aan te vragen.

Crematorium Zaandam, Crematorium Driehuis Westerveld en Crematorium Sterrenheuvel in Haarlem

Ook bij deze crematoria ervaren wij dat er veelal mogelijkheden zijn om bij de invoer aanwezig te zijn. Uiteraard is dit afhankelijk van de planning, de beschikbare faciliteiten en de afspraken die vooraf worden gemaakt.

Crematoria van DELA

Onze ervaring is dat ook de crematoria van DELA doorgaans bereid zijn om mee te denken wanneer nabestaanden graag aanwezig willen zijn bij de invoer van hun dierbare in de crematieoven.

Particuliere crematoria

Ook veel particuliere crematoria staan welwillend tegenover dergelijke verzoeken. Er wordt vaak gekeken naar wat praktisch mogelijk is en hoe de wens van de familie op een respectvolle manier kan worden uitgevoerd.

Vraag er vooral naar

Wat wij bij RustZacht belangrijk vinden, is dat families weten dat deze mogelijkheid bestaat.

Want wanneer je niet weet dat je ergens om kunt vragen, krijg je ook niet de gelegenheid om die keuze te maken.

Niet iedereen wil aanwezig zijn bij de invoer van de uitvaartkist. Voor sommigen is dat moment te confronterend. Anderen ervaren juist rust wanneer zij hun dierbare tot het allerlaatste moment kunnen begeleiden.

Er bestaat hierin geen goede of verkeerde keuze. Het gaat erom wat bij jou en je dierbare past.

Wij bespreken deze mogelijkheid graag vooraf met het crematorium. Daarbij kijken we naar de beschikbaarheid, eventuele extra kosten en de voorwaarden die op de betreffende locatie gelden.

De genoemde mogelijkheden zijn gebaseerd op onze praktijkervaring. Ze vormen geen garantie: crematoria kunnen hun werkwijze en voorwaarden wijzigen.

Bij RustZacht vinden wij dat een persoonlijk afscheid niet ophoudt bij de deur van de aula.

Ook het allerlaatste stukje mag, wanneer dat mogelijk is, op jouw manier plaatsvinden.

En wat kost het crematieproces?

De kosten van een crematie zijn niet overal gelijk.

Het maakt bijvoorbeeld verschil of er uitsluitend gebruik wordt gemaakt van de technische crematievoorziening, of dat er ook een aula, ontvangstruimte, audiovisuele faciliteiten en catering worden geboekt.

Een uitgebreide plechtigheid is niet noodzakelijk om iemand waardig te kunnen cremeren.

Soms past een grote bijeenkomst met muziek en sprekers. Soms is een klein afscheid met alleen de naaste familie precies wat iemand gewild zou hebben. En soms wordt er gekozen voor een stille crematie, zonder aanwezigen.

Het gaat niet om de omvang van het afscheid, maar om de betekenis ervan.

De kosten voor uitsluitend de technische crematie liggen doorgaans tussen de € 600 en € 1.600.

Het gaat hierbij om de crematie zelf, dus zonder gebruik van een aula, afscheidsplechtigheid, catering of andere aanvullende diensten.

En dat is best een groot verschil. Zeker wanneer je bedenkt dat het technische proces in grote lijnen overal hetzelfde is.

Waarom die prijsverschillen zo groot zijn, heeft onder andere te maken met de tarieven en bedrijfsvoering van het crematorium.

Bij RustZacht kijken wij daarom niet alleen naar de locatie waar een afscheid plaatsvindt, maar ook naar de kosten die daaraan verbonden zijn.

Want waarom zou je honderden euro’s meer betalen wanneer een andere locatie hetzelfde technische crematieproces tegen een lager tarief aanbiedt?

Een waardig afscheid wordt niet bepaald door de prijs van de crematieoven.

Soms kan een bewuste keuze voor een ander crematorium honderden euro’s besparen, zonder dat dit iets afdoet aan de kwaliteit of waardigheid van het afscheid.

Wij bespreken deze mogelijkheden altijd graag met de nabestaanden. Open, eerlijk en zonder onnodige kosten.

Wat ik families altijd probeer uit te leggen

In mijn werk als uitvaartverzorger merk ik dat mensen soms een heel ander beeld hebben van een crematie dan hoe het werkelijk verloopt.

Sommigen denken dat het binnen een kwartier klaar is. Anderen denken dat het een hele dag duurt. En er zijn ook mensen die liever helemaal niet willen weten wat er achter die deuren gebeurt.

Dat respecteer ik.

Maar voor wie het wél wil weten, vind ik dat we daar gewoon eerlijk en duidelijk over moeten zijn.

De crematie is een technisch proces. Het afscheid dat eraan voorafgaat, is een menselijk proces.

En dat laatste is waar wij bij RustZacht de meeste aandacht aan besteden.

Want uiteindelijk herinneren nabestaanden zich niet hoe lang de crematieoven heeft aangestaan.

Ze herinneren zich de woorden die gesproken werden. De muziek die klonk. De hand die iemand even vasthield. En dat allerlaatste moment waarop ze afscheid namen.

De crematie duurt misschien twee uur. Maar de herinneringen aan een dierbare blijven een leven lang.

Lees ook onze blog: Zeker weten dat het de as is van jouw dierbare